2 ) طلحه و زبير و همفكران آنان ، سر كرده فرصت‌طلبانى بودند كه حكومت امام را وسيله‌اى براى به قدرت رسيدن خود تلقّى مىكردند و وقتى از دست‌يازى به قدرت نااميد شدند بيعت خود را شكستند و در مقابل امام صف‌آرايى نمودند . 3 ) خوارج و همفكران آنها كه اغلب خشكه مقدّسهاى نادان و سبك مغزى بودند كه مىخواستند با اقدامات تندرويانه افراطى به پندار خام خود على را اصلاح كنند ! و لذا علم مخالفت با امام ( ع ) را برافراشتند . اين سه گروه همان كسانى بودند كه پيامبر ( ص ) در واپسين روزهاى حيات خود به على ( ع ) خبر داده بود كه با آن حضرت به مخالفت برخواهند خاست و امام مجبور خواهد شد همانطور كه پيامبر ( ص ) بخاطر تنزيل قرآن با آنها مبارزه نمود ، بر سر تأويل قرآن با اين جريانات انحرافى پيكار كند . جنگ جمل : اوّلين گروهى كه به مبارزه علنى و بيعت‌شكنى اقدام كردند ، گروه ناكثين يا پيروان طلحه و زبير بودند ، آنها خود را ولىّ دم و منتقم خليفه سوّم ناميدند ، در حالى كه خود در قتل عثمان دخيل بودند ، آنها به بهانهء انجام حجّ عمره از مدينه خارج شده و به جانب بصره رفتند و در آنجا بر عليه امام شورش كردند و براى همراه كردن مردم و موجّه جلوه دادن خويش عايشه همسر پيامبر ( ص ) را نيز فريب داده و با خود همرأى نمودند ، آنها شترى قوى هيكل و سرخ مو تهيّه كرده و هودجى بر آن نهاده و عايشه را بر آن سوار كردند و به سوى بصره حركت نمودند ، تاريخ جنگ جمل نشان مىدهد هر يك از اين افراد ( طلحه ، زبير ، عايشه ) قبل از اقدام به خروج بر امير مؤمنان بارها دچار ترديد شدند ، امّا دستهاى پنهانى آنها را بر ادامه اين روند تشويق مىكرد و ترديد آنها را بر طرف مىنمود ، در اين رابطه نقش عبد اللَّه بن زبير ، محمّد بن طلحه و مروان بن حكم انكار ناپذير است ، اينان در واقع با پنهان شدن پشت چهره‌هاى خوشنام ، چون صحابه پيامبر و همسر او قصد داشتند از پشت به اسلام ضربه بزنند و با خود گفتند : اگر اصحاب جمل پيروز شوند ما امتيازات از دست رفتهء دوران خليفهء سوّم را بدست مىآوريم و اگر شكست بخورند هيبت هر دو طرف ، در مقابل مردم فرو مىريزد و مردم آنها را كسانى مىپندارند كه در راه رسيدن به منافع شخصى و خلافت به جان هم افتاده‌اند !